KALENDAR,3 MARS

ENCIKLOPEDI
NGA VENDI
1878 - U nënshkrua në Shën Stefan të Turqisë Traktati i Shën-Stefanit ndërmjet Rusisë fituese dhe Turqisë së mundur gjatë Luftës Ballkanike. Ai cënonte rëndë trojet etnike shqiptare. U kundërshtua nga fuqitë e tjera të mëdha, gjë që çoi në mbledhjen e Kongresit të Berlinit në qershor 1878. Në Shqipëri ai u bë shkak për shpërthimin e lëvizjeve të mëdha të protestës, që çuan në qershor të po atij viti në themelimin e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit.

1907 - U lind në Sarajevë në një familje shkodrane, piktori Zef Kolombi. Dy prinderit e lanë jetim dhe kjo qe arsyeja pse kthehet në Shkodër nën kujdesin e gjyshes. Kryen tri vjet studime në gjimnazin jezuit, prej nga përjashtohet. Nis t'i përkushtohet pikturës në kushte të vështira. Studion pikturë ne Akademinë e Arteve të Bukura në Romë. Kthehet i diplomuar dhe emërohet mësues vizatimi në Normalen e Elbasanit, ku qëndroi 10 vjet. Dy vitet e fundit të jetës, sëmuret nga azma dhe tuberkulozi dhe vdes ne moshen 42 vjeçare më 23 janar 1949 vdiq.

1911 - Doli në Manastir numri i parë i gazetës “Drita” e drejtuar nga Mustafa Hilmi Leskoviku ose Muço Qulli. Ishte e përjavshme politike e shoqërore në gjuhën shqipe e turke. Vijoi deri në vitin 1912.

1978  - U lind në Skënderaj, Kosovë, një ndër këngëtaret më të njohura në trojet shqiptare, Leonora Jakupi. Karriera e Leonorës ka filluar në moshën 15 vjeçare, kur ka kënduar për herë të parë në festivalin "Zëri i Drenicës". Kënga e parë ishte "Dallëndyshe bukuroshe". Ka marrë pjesë edhe në festivale të tjera si dhe në Festivali në Radio Televizionin Shqiptar. Albumet e Leonorës përmbajnë muzikë të rrymave të ndryshme.

NGA BOTA
1704 - Vdiq shkencëtari i madh anglez, Robert Huke. Ai dha një kontribut të madh në shkencat e astronomisë,  kimisë dhe biologjisë. Gjithashtu ai zbuloi edhe ligjin e elasticitetit që mban edhe emrin e tij. 
1791 - U miratua nga Kongresi Amerikan i pari ligj mbi të ardhurat. Ky ligj përcaktoi një zyrë të ardhurash për çdo shtet dhe njëkohësisht vendosi edhe taksë për pijet alkoolike. 
1875 - Në sallën e "Opera Komik" të Parisit, u shfaq për herë të parë opera "Karmen", e kompozitorit francez  Zhorzh Bize. 
1911 - Lindi aktorja amerikane e filmit Xhin Harlou. Ajo u mbiquajt "bjondja e platintë", emër ky që iu dha menjëherë pas shfaqjes së filmit me të njëjtin emër. 
1924 - Në vazhdim të reformave të tij për modernizimin e Turqisë, Mustafa Kemal Ataturku hodhi poshtë Kalifatin  dhe përzuri nga Turqia Kalifin dhe familjen e tij. 
1969 - Anija kozmike "Apollo 9" u lëshua në hapësirë me tre vetë në bord nga Kepi Kenedi. Ndihma kryesore e  fluturimit të saj dhjetëditor ishte testimi i modulit hënor në orbitën e Tokës. 
1983 - Lindi shkrimtari i shquar hungarez Artur Kestler, i cili më vonë u vendos në Britani, ku dhe u vetëvra bashkë me gruan e tij. Ndër veprat e tij përmenden "Errësirë në mesditë". 
1996 - Partia Popullore Konservatore e Spanjës, pas fitores së zgjedhjeve të përgjithshme, i jep fund sundimit të Partisë Socialiste Spanjolle me në krye Felipe Gonzales, sundim që kishte zgjatur për 13 vjet. 
1996 - Vdiq shkrimtarja e famshme franceze, Margerit Dyra, e mbiquajtur "fëmija i tmerrshëm" i letërsisë  franceze. Jeta e saj e jashtëzakonshme u bë një frymëzim për romane dhe filma të suksesshëm, midis të cilëve mund  të përmendim skenarin e filmit të famshëm "Hiroshima, dashuria ime", e vitit 1959. 
1997 - 93 vjeçari Peng Zhen, një nga veteranët e Partisë Komuniste të Kinës, i konsideruar si një nga tre krijuesit e Kinës, vdiq në një spital të Pekinit. 
2000 - Data 3 Mars shënon përvjetorin e dytë të një manifestimi pensionistësh rusë në Riga, i shpërndarë me forcë  nga policia letone. Ky incident kishte shkaktuar një tension të ashpër mes Moskës dhe Rigës. 
2000- Arkeologët irakenë zbuluan kohët e fundit në jug të vendit, rrënojat e një pallati që i përkiste epokës së  para islamizmit. Kryetari i departamentit të arkeologjisë dhe të trashëgimisë ka deklaruar se, "pallati u ndërtua para  epokës së islamizmit sipas një arkitekture të mrekullueshme". Midis rrënojave të pallatit janë zbuluar figurina, poçe  balte, mjete kuzhine dhe objekte prej qelqi