TEC-i I VLORËS, NISIN PROVAT E SISTEMEVE TË PRODHIMIT

-Në muajin qershor Shqipëria do të ketë dhe një simbol më tepër në procesin e transformimit dhe ndryshimit të saj. 
Prej disa javësh në TEC-in që po ndërtohet në bregdetin perëndimor, 7 km larg qytetit të Vlorës, punimet kanë hyrë në një fazë përfundimtare, ndërkohë që pjesa më e madhe e sistemeve përbërës të tij tashmë kanë kaluar dhe provën “në ngarkesë”, ose siç e cilësojnë specialistët e këtushëm “komisionimin”. 
Janë teste që vlerësojnë përfundimisht cilësinë e punimeve të kryera në to dhe që realizohen nga grupe specialistësh. 
Përmirësimi i motit ka krijuar kushte të përshtatshme për të respektuar limitet kohore, pavarësisht se ekzistojnë mjaft pengesa të natyrës objektive si p.sh rritja globale e çmimeve të pajisjeve energjetike apo kushtet e papërshtatshme atmosferike në disa porte ku ngarkohen materialet. Megjithatë specialistët e kompanisë italiane TECMOND dhe ata të KESH-it po bëjnë gjithçka që gjërat të ecin ashtu siç duhet dhe në muajin qershor të bëhen provat e para manuale në ngarkesë, duke i shtuar zyrtarisht një burim tjetër prodhimi sistemit energjetik shqiptar. 
Drejtori i objektit, inxhinieri 46 vjeçar, Mario Sota, na njeh me ecurinë e grafikut të punimeve. “Ka përfunduar testimi i transfomatorit të emergjencës, i sistemit të lubrifikimit të turbinës dhe gjeneratorit, ka përfunduar montimi i turbinës së avullit dhe gazit, janë në përfundim aksesorët ndihmës të kaldajës dhe, janë në proces testimi të provave hidraulike të saj”, thotë ai, duke shtuar se “ndërkohë janë në përfundim edhe punimet për ndërtimin e sistemit të marrjes së ujit dhe rikthimit të tij në det”. 
Sipas z. Sota, është në fazën përfundimtare impianti i deminarilizimit të ujit dhe brenda pak ditësh do të “testohet” nënstacioni, një nga objektet më të rëndësishme të TEC-it, që do të përcjellë energjinë elektrike të prodhuar këtu në sistemin kombëtar. “Në tërësi, kanë mbetur ende disa punime në sistemin e tubacioneve nëntokësore dhe sistemit të mbrojtjes nga zjarri, që po realizohen pjesë- pjesë’, shton inxhinier Sota.
Për të dhënë një ide më të qartë për dimensionet e kësaj vepre moderne të prodhimit të energjisë, mjafton të përmendim faktin se sistemet përbërëse të saj përfaqësojnë arritjet më të fundit në teknologji. Sistemi i marrjes dhe rikthimit të ujit në det, apo ai i ftohjes termike, që  zbatohen për herë të parë në vendi tonë janë aplikuar deri tani vetëm në katër apo pesë objekte të tilla të ngjashme në Itali. Në tërësi, gjatësitë respektive të sistemeve të tubacioneve të marrjes dhe rikthimit të ujit në det shkojnë në 1600 dhe 1200 metra, prej të cilave 60% nën sipërfaqen detare. 
Sipas inxhinier Mario Sota, edhe pontili i furnizimit me naftë, që po ndërtohet në një thellësi prej 3.4 km nga bregu, përfaqëson fjalën e fundit të teknologjisë bashkëkohore. Koka e këtij pontili do të instalohet në një mekanizëm fleksibël, ndërkohë që sistemi i tubacioneve me diametër 1.5 m, po vendoset nën tabanin detar. Për të realizuar këtë proces, anijet dragë po hapin kanale me thellësi 4 m, nën sipërfaqen e këtij tabani, një punë mjaft e vështirë. 
“Është në tërësi një vepër me të cilën mund të krenohet çdo vend”, thonë specialistët shqiptarë dhe ata italianë, që punojnë për përfundimin e këtij objekti. 
Ndërtimi i TEC-it të ri, rreth 7 km në veriperëndim të qytetit të Vlorës, përbën investimin më të rëndësishëm përgjatë disa dekadave në sistemin energjetik të Shqipërisë. Ky objekt përbën dhe një sfidë për ekonominë shqiptare dhe një moment të rëndësishëm në procesin e transformimit të vendit drejt standardeve bashkëkohore.   
Një nga objektet, që përfaqëson këto standarde është godina e kontrollit të TEC-it që emërtohet ndryshe “truri” i tij dhe që është në fazën përfundimtare të ndërtimit. Gjithçka këtu është e automatizuar. Teknologjia është shumë e avancuar dhe përmes kësaj hallke mund bëhet komandimi automatik nga vendi dhe në distancë i të gjithë centralit.      
Rëndësia e TEC-it të Vlorës vlerësohet jo vetëm në shtimin e kapaciteteve prodhuese të energjisë elektrike, por edhe në përmirësimin e cilësisë së furnizimit, në profilin e tensionit, duke ndryshuar gjeografinë e burimeve. 
Sistemi i prodhimit të TEC-it do të jetë i alternuar. Turbina e gazit do të realizojë 2/3 e kapacitetit të prodhimit të TEC-it, ndërsa ajo e avullit do të gjenerojë pjesën tjetër të këtij kapaciteti. 
Në të gjithë procesin, duke përfshirë fazën paraprake, montimin dhe shfrytëzimin e objektit, janë instaluar apo do të instalohen pajisje moderne, që bëjnë monitorimin e të gjitha parametrave të ajrit dhe të emetimit të gazeve të dëmshëm. Pjesë e konsulencës dhe e standardeve mjedisore është dhe temperatura e uji, që do të përdoret për ftohjen e sistemit dhe që do të kthehet sërish në det. Kjo do të jetë në nivelin 0.86 gradë Celsius, ose pothuajse 2 herë më e ulët se standardet e BE-së. 
Për ndërtimin e TEC-it të Vlorës po punojnë mbi 400 specialistë vendas dhe të huaj, kryesisht italianë. Janë 150 punonjës shqiptarë, pjesë përbërëse e këtij grupi dhe që, në vetvete, do të krijojnë një përvojë të vyer për realizimin e veprave të tilla të standardeve më të përparuara ndërkombëtare. 
Paralelisht me këtë, gjërat po ecin dhe në aspektin e dokumenteve, gjë që e bën edhe më të prekshme atmosferën e futjes në prodhim të këtij objekti. Rreth 1 muaj më parë, Bordi i Komisionerëve të ERE-s (Enti Rregullator i Energjisë), ka zyarizuar liçencimin e aktivitetit të TEC-it, duke mbyllur kështu procedurat e funksionimit të tij