Paqja e re Obama-Medvedev

Vladimir Lame

Një botë me më pak rreziqe dhe më me shumë shpresë premton marrëveshja e re amerikano - ruse. Obama do të ulet të enjten përballë Medvedev për të vijuar historinë e “dashurisë së vjetër”. Aty ku u takua lindja komuniste me perëndimin kapitalist, në Pragë. Në qytetin ku nisi pranvera e ndryshimit të botëve. Në të njëjtën stinë, në kohë të ndryshme armiqtë e dikurshëm me traktatin e radhës do të forcojnë sigurinë kombëtare të të dy vendeve dhe marrëdhëniet ruso-amerikane. Këtë radhë me dëshminë e vullnetit për të pakësuar stoqet bërthamore të vendeve të tyre. Bëhet fjalë për reduktimin e arsenaleve përkatëse të mbushjeve strategjike të dislokuara në masën 25-30 për qind. Marrëveshja e re pritet t'i pakësojë mbushjet bërthamore të dy vendeve në shifrën 1.500 për secilin. Edhe sistemet e hedhjes, si raketat dhe bombarduesit, do të kufizohen në numër. Rendi i ri botëror njeh rreziqe të reja. Uashingtoni dhe Moska mund të luftojnë terrorizmin bërthamor dhe të punojnë për sanksione më të rrepta kundër Iranit për aktivitetin e tij bërthamor. Një vit më parë, nga Praga, Presidenti Obama parashtroi vizionin e tij për një botë pa armë bërthamore. “Sot po e them qartë dhe me bindje, angazhimin e Amerikës për të arritur paqe dhe siguri në një botë pa armë bërthamore.”
Obama e nisi me një ritëm tjetër nga paraardhësi luftararak Bush, mandatin e tij edhe si komandat i përgjithshëm i forcave të Aleancës së Atlantikut të Veriut. Me 1 Prill 2009, NATO vulosi zyrtarisht zgjerimin e radhës me Shqipërinë dhe Kroacinë. Një erë e re optimizmi nisi të fryjë me ardhjen në detyrë të administratës së re amerikane. Duke bërë shaka me ne gazetarët e pranishëm në konferencën e tij për shtyp në samitin e NATS-s në Strasburg, Obama i tërhoqi vëmendjen të zotit të shtëpisë Sarkozy, për një marrëdhënie të re transatlantike. Kjo po konkretizohet duke gjetur urat e komunikimit edhe me Rusinë. Përpjekjet e të dyja vendeve të rëndësishme në sferën e politikës ndërkombëtare, për të arritur marrëveshje përmbledh katër fusha të rëndësishme si për shembull: Zvogëlimin me këmbëngulje të numrit të armëve bërthamore nga të dyja vendet; Çështja e Zgjerimit të NATO-s ; Çështja e programeve raketore dhe mbrojtja kombëtare; Çështja e përmirësimeve të proceseve demokratike dhe të proceseve tjera të Rusisë në rrafshin e partneritet perëndimor. Marrëveshja që do të nënshkruhet, të zëvendëson Traktatin Start Një, të cilin presidenti Xhorxh Herbert Bush dhe Presidenti sovjetik Mikail Gorbaçov, e nënshkruan në vitin 1991. Ky traktat e pushoi vlerën juridike dhjetorin e kaluar. Para se Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Sovjetik të nënshkruanin atë traktat, të dy vendet kishin me dhjetëra mijë mbushje bërthamore. Traktati kërkonte asokohe reduktimin e tyre në vetëm 6000. Me START 2, Obama do të angazhohet në mënyrë të veçantë, që Shtetet e Bashkuara të mos përdorin armët bërthamore kundër një kundërshtari që nuk është i pajisur me të tilla armë dhe që nuk plotëson standardet. Sipas administratës, kjo strategji është pjesë e një vizioni më të gjerë të Presidentit në mënyrën më të mirë për të garantuar sigurinë e vendit. Shumë shpesh marrëdhëniet mes SHBA-ve dhe Rusisë janë shikuar në bazë të analizës së ngjarjeve aktuale. Gjendja e tanishme me një ndërveprim të ndërsjellë është e përcaktuar nga faktorët e karakterit të përgjithshëm në lidhje me tendencat në zhvillimin e sistemit ndërkombëtar pas ndryshimeve në rendin e ri ndërkombëtar.
Duket se janë lënë pas tensionet e shfaqura rëndom gjatë kohës së Luftës së Ftohtë, me karakterin e saj ideologjik të ndarjes së sferave te influencës dhe të sistemeve. SHBA dhe Rusia kanë sot shumë gjëra të përbashkëta për të sfiduar dhe ecur drejtë qëllimit të përcaktuar. Lufta kundër terrorizmit islamik, pastaj paqja dhe stabiliteti në mbarë globin, globalizmi, ndryshimet e nevojshme gjeopolitike dhe gjeostrategjike karshi proceseve te reja në aspektin e së drejtës ndërkombëtare dhe marrëdhënieve ndërkombëtare, çështja e rrezikut të armëve bërthamore janë sfida të përbashkëta. Iniciativa e presidentit të SHBA-ve, Barack Obama, për të stimuluar më shumë bashkëpunimin me rusët është e një rëndësie të madhe për politikat e afatgjata të Sigurisë Ndërkombëtare që dëshmojnë largpamësinë e administratës së re amerikane. Dy vendet me ndikim të përmasave të mëdha jashtë kufijve kombëtare po përpiqen që të bëhen partnerë serioz në politikat e përbashkëta ndërkombëtare dhe të sigurisë.
Do të mund t`i shihnim më të integruar dhe më të afërt në qëllimet e përbashkëta kundër terrorizmit, i shfaqur së fundmi përgjakshëm në Moskë. Veprimi i përbashkët amerikano-rus do të rriste potencialin dhe veprimin e tyre karshi rreziqeve dhe problemeve tjera me karakter ndërkombëtar.
Firmat e dyshes Obama-Medvediev mbi traktatin e ri për reduktimin e arsenalit bërthamor mund të përbëjnë një pikë kthese në historinë e marrëdhënieve ndërkombëtare dhe domethënies së politikës globale për paqe dhe prosperitet.